Zapraszamy na Mszę Świętą na zakończenie obchodów jubileuszu 500-lecia obecności Krzyża Baryczków
Msza Święta na zakończenie obchodów jubileuszu 500-lecia obecności Krzyża Baryczków odbędzie się w niedzielę 14 grudnia o godz. 11:00 w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela. Tego dnia przypada również pierwsza rocznica ingresu abp. Adriana Galbasa to Archikatedry Warszawskiej. Do udziału w tej uroczystości zapraszamy wszystkich wiernych Archidiecezji Warszawskiej, w szczególności osoby życia konsekrowanego, przedstawicieli grup i wspólnot parafialnych, rodziny, dzieci i młodzież.
“Będziemy wspólnie dziękować Chrystusowi za niezwykły dar jego pięćsetletniej obecności w sercu stolicy w Cudownym Krzyżu Baryczkowskim, włączając się w modlitwę minionych pokoleń, zawierzając Mu pokolenie nasze oraz te pokolenia, które przyjdą po nas” – zaprasza metropolita warszawski abp Adrian Galbas.
Uroczystość ta będzie zwieńczeniem niemal całorocznych obchodów jubileuszu 500-lecia obecności Krzyża Baryczków w Warszawie, organizowanych przez Archidiecezję Warszawską i Diecezję Warszawsko-Praską. Ich inauguracją była Msza Święta celebrowana 12 marca 2025 roku z udziałem Konferencji Episkopatu Polski. Od kwietnia, każdego 14 dnia miesiąca, w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela odbywała się jubileuszowa nowenna połączona z katechezami o krzyżu. Modlitwie przewodniczyli biskupi diecezji związanych z Krzyżem Baryczków, między innymi: biskupi obu warszawskich diecezji oraz arcybiskup senior Archidiecezji Bambergu Ludwig Schick – to diecezja na terenie której leży Norymberga, skąd pochodzi Krzyż Baryczków. Katechezy wygłosili między innymi ks. Waldemar Chrostowski, bp Michał Janocha, ks. Krzysztof Pawlina oraz ks. Grzegorz Idzik. Nowenna była jednocześnie duchowym przygotowaniem do głównych obchodów jubileuszu 500-lecia obecności Krzyża Baryczków w Warszawie, które odbyły się 14 września w święto Podwyższenia Krzyża Świętego pod przewodnictwem arcybiskupa seniora Archidiecezji Poznańskiej Stanisława Gądeckiego.
Krzyż Baryczków, otaczany od pięciu wieków nieprzerwanym kultem, jest też cennym zabytkiem, dlatego w ramach obchodów jubileuszowych odbyły się liczne wydarzenia kulturalne i naukowe. Zorganizowano m.in. konkurs dla uczniów i studentów, konferencję naukową na wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego pt. “Słodkie drzewo, słodkie gwoździe. Konteksty historyczne i kulturowe Krzyża baryczkowskiego”, współorganizowaną przez biskupa Michała Janochę.
Powstały też liczne dzieła inspirowane jubileuszem 500-lecia obecności Krzyża Baryczków: obraz przedstawiający Krzyż Baryczków, autorstwa Ignacego Czwartosa, który można zobaczyć w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej; film pt. „Cudowny Krucyfiks Baryczkowski” w reżyserii Jana Sobierajskiego, specjalny utwór pt. „O Jezu z warszawskiej katedry”, autorstwa ks. Rafała Jaworskiego oraz książka o historii Krzyża Baryczków wraz z rozważaniami Drogi Krzyżowej, które napisał rzeźbiarz Łukasz Krupski, autor stacji Drogi Krzyżowej w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela.
„Tu jest serce Warszawy”
Gotycki krucyfiks sprowadził w 1525 roku z Norymbergi bogaty kupiec i rajca warszawski Jerzy Baryczka. Stąd też nazwa “baryczkowski”. Krzyż został wykonany pod koniec XV lub na początku XVI wieku w Norymberdze. – Nie ma w Warszawie starszego obiektu kulturowego i artystycznego, otoczonego nieprzerwanym kultem. Także można powiedzieć, że tu jest serce Warszawy – mówi bp Janocha.
Krzyż baryczkowski umieszczony w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela jest nierozerwalnie związany z historią Warszawy, przetrwał lata zaborów, wojen i klęsk. W czasie II wojny światowej katedra leżała w gruzach, ale krzyż ocalał.
Często przytaczanym dowodem szczególnego kultu tego krzyża są wydarzenia z Powstania Warszawskiego. W czasie walk o Stare Miasto 16 sierpnia 1944 r. został on wyniesiony z płonącej archikatedry przez ks. Wacława Karłowicza z pomocą dwóch sanitariuszek harcerskiego batalionu Armii Krajowej “Wigry”: Barbary Gancarczyk-Piotrowskiej ps. Pająk i Teresy Potulickiej-Łatyńskiej ps. Michalska.
Uratowany krucyfiks ostatecznie trafił do szpitala powstańczego w podziemiach kościoła św. Jacka na Nowym Mieście. Tam miała się zdarzyć wzruszająca historia o tym, jak kapelan szpitala, który w ciemnościach miał udzielać sakramentu namaszczenia umierającym Powstańcom, udzielił go również Jezusowi z Krzyża Baryczków.
Po wojnie jego powrót do Kaplicy Baryczkowskiej w Niedzielę Palmową 1948 roku był wielką manifestacją wiary mieszkańców Warszawy.
Przed tym krzyżem modlili się w ważnych dla narodu chwilach królowie i prezydenci oraz dwóch papieży – Jan Paweł II i Benedykt XVI. – Nie ma w Warszawie tak omodlonego krzyża jak ten – mówi bp Janocha.
Krucyfiks baryczkowski jest nazywany “cudownym”. Zdaniem bp. Janochy krzyż jest “po trzykroć Cudowny”. “Jako dzieło sztuki jest cudem artystycznym. Jego istnienie w mieście skazanym na nieistnienie jest cudem historycznym. Jego nieprzerwany przez pięć stuleci kult, który można opisać, oraz indywidualne doświadczenia Spotkania, których nie można opisać – są cudem teologicznym. Te trzy cuda – artystyczny, historyczny i teologiczny – w przedziwny sposób splatają się ze sobą w historii ludzi i pokoleń Warszawy i Mazowsza, jak natura, kultura i łaska” – wyjaśnia bp Janocha w eseju poświęconym krzyżowi.
kh/archwwa.pl
