Homilia na rozpoczęcie Tygodnia Biblijnego 2025

 Terapia Piotra

(homilia wygłoszona na rozpoczęcie Tygodnia Biblijnego, Świątynia Opatrzności Bożej, Warszawa, 04 maja 2025 r. TV Polsat)

Bracia i Siostry,

Słowo Boże dzisiejszej niedzieli, zwłaszcza odczytana przed chwilą Ewangelia (J 21,1-19) i lektura fragmentu Dziejów Apostolskich (por. Dz 5,27-41) mówią nam o Piotrze, o apostole Piotrze. I aż się wierzyć nie chce, że to jest jeden i ten sam człowiek i że między zdarzeniem znad Jeziora Galilejskiego, a tym z Jerozolimy, minęło ledwie kilka tygodni.

Ale po kolei. Najpierw ten Piotr z Ewangelii, ten który mówi: „idę łowić ryby” (J 21,3). To chyba najsmutniejsze zdanie, jakie wyszło z ust Piotra. Smutniejsze nawet od tego, które wypowiedział w godzinie zdrady Chrystusa. No bo przecież tu, nad tym samym jeziorem, Chrystus trzy lata wcześniej powiedział do Piotra: „odtąd ludzi będziesz łowił” (Łk 5,10) i wówczas Piotr zostawił swoje sieci, i łódź, i ryby, i zaczęła się jego niezwykła droga z Jezusem, która – jak to droga – miała swoje „z górki” i swoje „pod górkę”, słoneczne polany, na których można było odpocząć i strome ściany, po których trzeba się było wspinać, jasne wyżyny i ciemne doliny. Była góra Tabor, i Kana, były cuda przemienienia, uzdrowienia, wskrzeszenia, i rozmnożenia, było chodzenie po wodzie i uciszenie burzy, było obmycie nóg i Ostatnia Wieczerza, ale był też tamten moment, kiedy Piotr usłyszał od Jezusa: „zejdź mi z oczu szatanie, jesteś mi zawadą, bo nie myślisz o tym, co Boże, ale o tym, co ludzkie” (Mt 16,23) i ten, kiedy Jezus usłyszał od Piotra: „nie znam tego człowieka” (Mt 26,74). Było więc między nimi i tak i siak. Jak to w życiu i jak to w życiu wiary. Ale teraz to wszystko się skończyło. No, bo nawet jeśli to prawda, że Jezus Zmartwychwstał, to przecież ten nowy Jezus nie będzie tego starego Piotra chciał. Cóż wiec zostaje? Wrócić do dawnego życia i do dawnego zawodu. „Idę łowić ryby”! Oto Piotr przegrany, złamany i pusty, Piotr bez perspektyw, i bez niczego. A że wciąż jest liderem, jego mroczny, depresyjny stan udziela się pozostałym. „Idziemy i my z tobą” (J 21,3), mówią. Ale ich połów jest bezskuteczny. Nic nie ułowili! 

A potem jest ten Piotr z pierwszego czytania (por. Dz 5,27-41). Jakże inny! Odważnie staje przed Arcykapłanem i całym Sanhedrynem i najpierw składa mocną deklarację, że to Boga trzeba bardziej słuchać niż ludzi, choćby nie wiadomo jakie miały ze strony ludzi być tego konsekwencje, a zaraz potem wygłasza kerygmat; istotę i serce każdego przepowiadania, że tego Jezusa, którego oni ukrzyżowali, Bóg wywyższył jako Władcę i Zbawiciela. Piotr nic sobie nie robi z zakazów głoszenia Słowa, przeciwnie: i on i inni Apostołowie, cieszą się, że są godni cierpieć dla imienia Jezus. 

I to wszystko w tak krótkim czasie. Co się stało z tamtym plaskatym, wystraszonym i zniechęconym Piotrem znad jeziora? Co to za terapia? Tak krótkotrwała i tak skuteczna? 

Ta terapia, Bracia i Siostry, nazywa się miłosierdzie. Wówczas do tamtego Piotra, co chciał wracać do ryb, przyszedł Zmartwychwstały Pan, jak słyszeliśmy przed chwilą i – choć Ewangelia o tym milczy – zdaje mi się, że miał On wówczas na sobie tę samą białą szatę, w którą jest ubrany na obrazie, który szczególnie czciliśmy przed tygodniem. Jedną ręką wskazał na swoje Serce, z którego wypływa łaska, a drugą Piotra pobłogosławił. To jest właśnie miłosierdzie. Że Bóg człowieka zawsze chce, nawet wtedy, gdy człowiek Boga nie chce, nawet, gdy człowiek się nie sprawdzi, gdy zawiedzie, gdy zdradzi. Bóg zawsze człowieka chce. Zawsze przyjdzie i zawsze zaprosi! Miłosierdzie polega na tym, że kiedy zrobimy coś złego, Bóg nie widzi w nas ludzi złych, tylko ludzi słabych. A to jest wielka różnica, bo złego trzeba ukarać, a słabemu trzeba pomóc!

No i jeszcze ta ich rozmowa (por. J 21,15-19). Tomy napisano na ten temat. Nie mamy czasu, żeby analizować wszystkie jej detale, wszystkie niuanse Chrystusowych pytań i piotrowych odpowiedzi. Zapamiętajmy przede wszystkim to, że Chrystus nie pyta o to, co było. Nie pyta o przeszłość!  Chrystus pyta o to, co jest i mówi o tym, co będzie. Czy tym Mnie kochasz, Piotrze, po tym wszystkim, co się stało?! Czy kochasz Mnie teraz więcej? Więcej niż tamci i więcej niż wtedy? Jeśli tak, to idź nie do ryb, tylko do ludzi, bo, jak powie potem św. Paweł,  „dary i wezwania Boże są nieodwołalne” (Rz 11,29). Paś owce Moje, paś baranki Moje. Bądź pasterzem ludu i pasterzem pasterzy.

To jest miłosierdzie, że ponad choćby najstraszniejszą przeszłością, zawsze jest dzisiaj, które daje możliwość startu, zaczęcia na nowo i zawsze jest przyszłość! Że większa od rozpaczy jest nadzieja! W miłosierdziu Boga zawsze jest to: „pomimo”. Pomimo tego, że było jak było, czasem nie najlepiej – chcę żebyśmy zaczęli od nowa. Jeszcze raz! Znowu jeszcze raz! Wciąż jeszcze raz! 

Bracia i Siostry,

czy to rozumiemy? Mam nadzieję, że nie! Bo miłosierdzie Boże jest niepojmowalne naszym ograniczonym ludzkim umysłem i naszymi małymi kategoriami myślenia i postępowania. Miłosierdzia się nie pojmuje, miłosierdzie Boże się kontempluje, przyjmuje, a potem naśladuje.

O to właśnie chodzi w Roku Świętym, który teraz przeżywamy w Kościele. Jesteśmy zaproszeni, by kontemplować to jak miłosierny jest Ojciec, podłączyć się do tej niebieskiej liturgii, o której słyszeliśmy dzisiaj w drugim czytaniu (por. Ap 5,11-14) i wołać z całym niebem: zasiadającemu na tronie i Barankowi błogosławieństwo i cześć, i chwała i moc, powtarzać za dzisiejszym Psalmistą śpiew człowieka podniesionego: sławię Cię Panie, bo mnie wybawiłeś, zamieniłeś w taniec mój żałobny lament, z krainy umarłych wywołałeś moją duszę (por. Ps 30), a potem, doświadczywszy jak miłosierny jest Ojciec – sami mamy być miłosierni jak Ojciec, czyli podejść do tych, którzy nas  zawiedli, którzy się wobec nas nie sprawdzili, i do tych też, którzy są przygnieceni ciężarem popełnionych grzechów i spowodowanych głupstw, do tych, którzy są w mroku i pustce, którzy siedzą teraz nad swoim jeziorem galilejskim i mówią: „idę łowić ryby”. Nie dam już rady, nie widzę sensu, nie ma po co… 

Może to jest twój mąż, albo twoja żona, której wasz związek ciąży jak siedmiotonowy kamień, a słowa małżeńskiej przysięgi: i że cię nie opuszczę aż do śmierci, odbijają się goryczą jak źle przetrawiony posiłek. Może to jest twoje dziecko, z którym od dawna mijasz się jedynie w przedpokoju. Bez zdania, bez gestu, bez uśmiechu… Może to jest twój ojciec, albo twoja matka, która z coraz mniejszą nadzieją wyczekuje na zwykły telefon, albo głupi sms, może to jest ksiądz z twojej parafii, siostra, albo współbrat z tej samej wspólnoty, którzy wcale się nie cieszą ze zbliżającej się kolejnej rocznicy święceń, lub zakonnej konsekracji…

Chodzi o to, by podejść do nich, jak Chrystus podszedł do Piotra, otworzyć przed nimi ramiona, przyjąć ich, „pomimo”, pomimo tego, co było, pomimo przeszłości pokazać przyszłość, pomimo rozpaczy obudzić nadzieję, pomimo przegranej, nie zwątpić w zwycięstwo. Okazać im ową „amoris laetitia”, czyli radość miłości, o której zmarły papież Franciszek pisał w jednej ze swoich adhortacji. W sumie można to zrobić w milczeniu, a jeśli już coś mówić, to może tylko te dwa słowa: „kocham Cię”!

Bracia i Siostry,

rozważamy o tym wszystkim na początku kolejnego Tygodnia Biblijnego. Ten tydzień jest po to, byśmy zrozumieli, że dla chrześcijanina każdy dzień powinien być dniem biblijnym, każdy tydzień, tygodniem biblijnym, każdy miesiąc i każdy rok powinien być biblijny. Że życie ma być biblijne. Inaczej nie będzie życiem chrześcijańskim.

„Zmartwychwstały Chrystus – nasza nadzieja chwały” (Kol 1,27), tak brzmi hasło tego Tygodnia. Powtarzamy je za św. Pawłem z Listu do Kolosan. Tak, On Zmartwychwstały Pan, przewodzi nam w naszej życiowej pielgrzymce, nam pielgrzymom nadziei. Towarzyszy nam swoim Słowem. Mówi do nas. Zawsze. W tym, co radosne i w tym co znękane, w naszych połowach i bezpołowiach, w zwycięstwach i w przegranych, wtedy, gdy chcemy uciekać do starego i wtedy, gdy mobilizujemy się do nowego. Codziennie, zawsze, we wszystkim.

Nie rozstawajmy się więc ze Słowem. Z Biblią. W niej szukajmy i utwierdzajmy naszą nadzieję.

Kiedyś, jako młody ksiądz pojechałem na rekolekcje, gdzie usłyszałem pytanie, które zostało ze mną do dziś: co by powiedziała twoja Biblia, gdyby teraz umiała mówić? Czy byłaby szczęśliwa, że jest twoja: dotykana, czytana, zabierana w drogę, całowana, Biblia, która wręcz pachnie tobą? Czy może byłaby nieszczęśliwa, jak porzucona dawno rzecz, jak zapomniana osoba, która – choć cię kochała – przegrała z tyloma innymi osobami i  z tyloma innymi rzeczami, z którymi związałeś swoje serce? Co by powiedziała twoja Biblia, gdyby dziś umiała mówić? Dźwięczy to pytanie we mnie od przeszło trzydziestu już lat. Jest okazją i pretekstem do stałego rachunku sumienia i do stałego nawracania się na więcej i więcej. 

Zostawiam to pytanie i wam. Co by powiedziała twoja Biblia, gyby dziś umiała mówić? Spotyka się ono z pytaniem, które wybrzmiało w dzisiejszej Ewangelii: Czy kochasz mnie więcej, aniżeli ci? Więcej! Magis! Jakąś odpowiedzią na chrystusowe pytanie o miłość jest też i to, czy im dłużej żyjąc, więcej przebywam z Jego Słowem, ze Słowem miłości. Z Biblią po prostu.

Powierzajmy się Maryi, którą czcimy w te majowe dni. Maryja to Matka Słowa, Matka nadziei i Królowa Apostołów. Matka przyjmujących Słowo i Matka głoszących Słowo. Ona, jak powiedział św. Augustyn, zanim poczęła Chrystusa w swoim łonie, poczęła Go w swoim Niepokalanym Sercu, rozważając tam Słowo Pana. 

Papież Benedykt XVI powiedział o Niej, że po Biblii przechadzała się jak po swoim domu. Znała każdy jego zakamarek. Słowem Bożym wypełnione były jej myśli, jej słowa i jej działanie. Jej wstawiennictwu powierzajmy więc siebie, a także wybór nowego papieża, kolejnego następcy św. Piotra. Oby, przeniknięty Słowem, mógł zawsze odpowiadać Panu, jak tamten, jak pierwszy papież: Jezu, ty wszystko wiesz, ty wiesz, że Cię kocham.

Tak więc, Bracia i Siostry, pięknego biblijnego tygodnia, co tam tygodnia; pięknego biblijnego życia z całego serca wam życzę. I sobie też! Amen.

+ Adrian Galbas SAC