Kard. Nycz do katechetów: „Od samych zmian oświata się nie poprawi. Podstawowa sprawa to świadectwo oraz kompetencje”

Wprowadzenie człowieka w wiarę wymaga katechezy i ewangelizacji. Nie ma alternatywy „albo, albo”. Ewangelizacja potrzebuje katechezy, bo inaczej będzie prowadzić do wiary emocjonalnej, bez fundamentu – powiedział kard. Kazimierz Nycz podczas odprawy katechetycznej dla osób świeckich i sióstr zakonnych, która odbyła się w sobotę 2 września w kościele seminaryjnym w Warszawie.

Kard. Nycz przypomniał katechetom, że w najbliższych latach – choć wprost jeszcze nie w tym roku – będą musieli dostosować swoją pracę do warunków reformy systemu oświaty, która obowiązuje od 1 września.

„Przeżyliśmy wiele reform programowych i strukturalnych w oświacie. W tym momencie wracamy do modelu, który pamiętają starsi z nas, a który funkcjonował do 1999 roku. Teraz ufam, że powracamy do niego z nowym, tematycznym i wychowawczym wypełnieniem” – powiedział metropolita warszawski.

Kardynał zaznaczył jednak, że „od samego mieszania herbata nie staje się słodsza, tak samo od samych zmian oświata się nie poprawi”. – W to wszystko trzeba włożyć siebie. Podstawowa sprawa to świadectwo oraz kompetencje nauczyciela i katechety, a także mądry, przemyślany program wychowawczy i dydaktyczny – powiedział.

Program wychowawczy, zdaniem kard. Nycza, jest zawsze trudniejszy w realizacji, polega bowiem na swego rodzaju zastępowaniu rodziny w tej roli w szkole. – Nie chcemy zastępować rodziców, chcemy pomagać. Zastępowanie nie jest ani łatwe, ani możliwe – dodał.

Kard. Nycz podkreślił, że „wprowadzenie człowieka w wiarę, jego spotkanie z Panem Jezusem i Kościołem, wymaga katechezy, ewangelizacji i duszpasterstwa”. Dziś często działa się na zasadzie wyboru tylko jednej z tych dwóch opcji „albo katecheza, albo ewangelizacja”.

– Nie ma takiej alternatywy. Ewangelizacja potrzebuje katechezy, bo inaczej będzie prowadzić do wiary emocjonalnej, bez fundamentu. A katecheza potrzebuje ewangelizacji. Ewangelizacja musi poprzedzać katechezę, musi jej towarzyszyć i po niej następować – zaznaczył kardynał.

Metropolita warszawski podkreślił też, że z powodu stopniowego odchodzenia w najbliższych latach na emeryturę dużej grupy katechetów, którzy rozpoczynali pracę po wprowadzeniu katechezy do szkół w 1990 r., istnieje pilna potrzeba wykształcenia nowych nauczycieli religii.

Jak poinformował, w archidiecezji warszawskiej na 660 katechetów świeckich w ciągu najbliższych 10 lat odejdzie na emeryturę 250 osób. Już teraz w skali całej diecezji brakuje kilkunastu katechetów. – Jeśli nie znajdziemy następców, to będziemy mieli poważne problemy już za kilka lat – dodał kard. Nycz.

Metropolita warszawski skierował w formie listu do proboszczów archidiecezji warszawskiej prośbę o informowanie w parafiach o potrzebie naboru na studia teologiczne chętnych do późniejszego pełnienia funkcji katechety. Mogą to być studia pięcioletnie z przygotowaniem pedagogicznym, albo trzysemestralne studia podyplomowe o charakterze uzupełniającym.

Podobnie jak w piątek, gdy odbyła się odprawa dla uczących w szkole proboszczów i duchownych, kard. Kazimierz Nycz wręczył także jubileuszowe dyplomy katechetom świeckim i siostrom zakonnym za 25 lat pracy katechetycznej.

Do czasu przyjęcia przez polskich biskupów nowej podstawy programowej dla lekcji religii, programy jej nauczania do VII klasy szkoły podstawowej w najbliższych latach nie będą różnić się od tych, znanych z I klasy gimnazjum. W praktyce oznacza to, że nowe podręczniki mogą różnić się od poprzednich wyłącznie okładką. Podobne rozwiązanie zastosowane będzie w kolejnym roku szkolnym wobec uczniów klas VIII, których obowiązywać będzie program nauczania z II klas gimnazjum.

Z kolei od roku szkolnego 2019/20 w klasach I szkół ponadpodstawowych stosowane będą podręczniki i programy nauczania dla klasy III gimnazjum. Sytuacja zmieni się po wprowadzeniu nowej podstawy programowej, nad którą już pracuje zespół Komisji Wychowania Katolickiego KEP.

Przygotowywana podstawa programowa będzie także spójna z katechezą parafialną, z którą uczniowie spotkają się przy okazji przyjmowania sakramentów. Szkolna lekcja religii w pierwszych czterech latach szkoły podstawowej będzie odwoływać się do sakramentów Eucharystii oraz pokuty i pojednania, natomiast w kolejnych czterech latach ukierunkowana będzie na przygotowanie do bierzmowania. Natomiast lekcje religii w szkołach ponadgimnazjalnych mają pokazywać uczniom życie Kościoła i wprowadzać w prawdy wiary chrześcijańskiej.

Kard. Nycz wyraził nadzieję, że powstaną wspólne podręczniki do katechezy dla obu warszawskich diecezji, tak by nie dochodziło potem do programowych nieporozumień. Jego zdaniem, okres przejściowy w dostosowaniu nowej podstawy programowej jest także czasem na wyciągnięcie wniosków z wad i zalet poprzedniego modelu nauczania na przyszłość.

KAI