„Kredkami do Nieba”. Jak przygotować dzieci do uczestnictwa w niedzielnej Mszy Świętej?

Kto z rodziców, którzy uczestniczą z dziećmi w niedzielnej mszy św. nie usłyszał: Długo jeszcze? Kiedy to się skończy? Nudzi mi się! Inaczej jest z „kredkowiczami”. To dzieci, które wcześniej przygotowują się do niedzielnej Eucharystii poprzez udział w specjalnie przygotowanych dla nich zajęciach. Rodzice tych dzieci mówią, że gdy są na niedzielnej Eucharystii i jest czytana Ewangelia, w oku dziecka widzą błysk. – Ja to znam! To zainteresowanie rozciąga się dalej na homilię. – Ciekawe, co ksiądz powie? Myśmy o tym rozmawiali – mówią dzieci.

Dorota Łoskot-Cichocka i Anna Moszyńska są autorkami programu spotkań dla dzieci i rodziców oraz książki pod tym samym tytułem „Kredkami do nieba” – przewodnika po Ewangeliach niedzielnych na cały rok liturgiczny. „W przedszkolu, do którego chodziły nasze dzieci, nie było religii. Wtedy pomyślałam, że mogę coś zrobić w tym temacie z dziećmi w domu. Ponieważ jestem plastykiem, stąd powstał pomysł formy plastycznej” – mówi Dorota Łoskot-Cichocka.  Na początku wydawało nam się to trudne, gdyż nie wszystkie fragmenty Ewangelii są proste do przedstawienia. Po kilku latach prowadzenia zajęć okazało się, że jednak do każdego tekstu Ewangelii udało się znaleźć znak plastyczny – wyjaśniają autorki.

Spotykają się w parafii, w tygodniu poprzedzającym niedzielę. W czasie spotkań starają się stworzyć taką atmosferę, żeby dziecko odczuło, że jest to szczególny czas. Podczas czytania Ewangelii gaszą światło i zapalają świecę, jako znak przemawiającego Boga. Wtedy jest cisza i dzieci nastawiają się na słuchanie, żeby potem odpowiedzieć na pierwsze pytanie: Kto jest autorem Ewangelii? Następnie jest adoracja Najświętszego Sakramentu, przez minutę. – Dla dzieci jedna minuta to jak pół godziny dla dorosłych. Dzieci uczą się ciszy. To jest dla nich zaskoczeniem, że nic nie robią i nic się nie dzieje. Na początku jest to dla dzieci trudne doświadczenie – mówi Anna Moszyńska.

Czasami Ewangelia na daną niedzielę wydaje się trudna do zilustrowania. Ale nigdy nie zmieniamy tekstu czytania. Trzymamy się zasady, że to jest tekst do naszej pracy. Czasami wybieramy fragment Ewangelii albo koncentrujemy się na jednym jej zdaniu. Następnie ustalamy technikę plastyczną, jaką będziemy pracować. W tych zajęciach jest ważne, że uczestniczą w nich rodziny. Do nas przychodzą dzieci z rodzicami, z dziadkami. Dla dorosłych są to również odkrywcze chwile. Gdyż dziecko ma świeżość spojrzenia na treść Ewangelii, które mogły już nam spowszechnieć. Natomiast dla dzieci jest to coś nowego. Zdarza się, że dzieci zadają pytania, które nas dorosłych poruszają – opowiadają autorki.

Na koniec, po zajęciach robią wystawę prac w kościele, tam gdzie dzieci spotykają się na mszy św. Gdy dzieci przychodzą, widzą swoje prace. To jest dla nich moment dumy, że wszyscy mogą je zobaczyć. Poza tym ksiądz ma ilustrację do rozmowy z dziećmi. Może nawiązać do tych prac. Po mszy św. dzieci biorą je do domu i tworzą wystawę, np. praca wisi przez tydzień na lodówce i przypomina wszystkim domownikom o niedzielnej ewangelii.

Efektem tych zajęć są trzy książki pt. „Kredkami do nieba”, przewodnik po niedzielnych Ewangeliach na cały rok liturgiczny – Chcemy, żeby głównymi odbiorcami tych książek były rodziny. Książka jest gotowcem. Jeśli rodzic nie ma własnych pomysłów związanych z plastycznymi działaniami, to wszystko jest opisane: jakie materiały trzeba przygotować, jak wykonać ilustrację. Nawet jest zdjęcie gotowej pracy dzieci – podkreślają autorki.

Książka jest przeznaczona dla dzieci w wieku 5-10 lat. W tym wieku forma plastyczna jest ich naturalnym sposobem wyrażania się. Dzieci również są otwarte na to, co im się proponuje. Rodzice są wtedy niezwykle dla nich ważni. W późniejszym czasie przestają być tak istotni. Ważniejsza staje się grupa rówieśnicza. Również dzieci rzadziej sięgają po formę plastyczną. Gdyż przychodzi etap, żeby rysować realistycznie, a to już nie wszystkim wychodzi. To jest naturalny proces rozwojowy dziecka.

Rodzice mogą spotkać się z tym, że książki przeznaczone dla małych dzieci zawierają tzw. kicz religijny: słodkie aniołki, słodki Pan Jezus, wszyscy piękni i uśmiechnięci. To, co tworzą dzieci nie jest kiczowate. Ich prace są czasami nieporadne, mają inną perspektywę i niezachowane proporcje. Ale odzwierciedlają głębokie przeżycia dzieci i są autentyczne. Przez to wyrażają niesamowitą treść. Na jednych z zajęć, dzieci ilustrowały przypowieść o „Ojcu miłosiernym”. Jedna z prac przedstawiała ojca, który biegnie do syna z rozłożonymi szeroko rękami. Te ręce były tak duże, że zajmowały większą część tej pracy. Dziecko ma naturalną zdolność przedstawiania treści w sposób symboliczny – tłumaczą Dorota Łoskot-Cichocka i Anna Moszyńska.

Poza tym, jak podkreślają sami rodzice, podczas takich zajęć buduje się więź między rodzicami a dziećmi. To jest bardzo istotne, żeby ta więź powstała. Gdyż umożliwia to przekazanie wartości, którymi żyje rodzina. Gdy dziecko wchodzi w świat i jest pod wpływem rówieśników, to korzysta z takiego rozumienia rzeczywistości, jakie otrzymało chociażby podczas tych zajęć.

„Kredkami do nieba” mając ten atut, że pomagają rodzicom przygotować dziecko do uczestnictwa w niedzielnej mszy św. i rozumienia czytanej Ewangelii, wprowadzają w czytanie Pisma św., ale również sprawdzają się w przygotowaniu dziecka do I Komunii św.

Pomocne materiały: https://kredkamidonieba.com/

Beata Chojnacka/Duszpasterstwo Rodzin Archidiecezji Warszawskiej