Duszpasterskie nawrócenie parafii – watykańska instrukcja

Nie tyle „sterylna próba przetrwania” co „duchowy dynamizm”. Nowa instrukcja Kongregacji ds. Duchowieństwa podpowiada kierunki reformy parafii.

Ofiary za sakramenty, zadania proboszczów, wikariuszy i świeckich czy znaczenie rad parafialnych, ale przede wszystkim akcent na duszpasterskie nawrócenie i obudzenie ducha misyjnego w parafiach – to tematy poruszone w ogłoszonej dziś instrukcji „Nawrócenie duszpasterskie wspólnoty parafialnej w służbie misji ewangelizacyjnej Kościoła”.

Dokument rozpoczyna się od przypomnienia pojęcia „nawrócenia duszpasterskiego”, który jest jednym z terminów używanych w kontekście nowej ewangelizacji. Przypomniane zostały słowa papieża Franciszka z adhortacji apostolskiej Evangelii Gaudium: „Jeśli coś ma wywoływać święte oburzenie, niepokoić i przyprawiać o wyrzuty sumienia, to niech będzie to fakt, że tylu naszych braci żyje pozbawionych siły, światła i pociechy z przyjaźni z Jezusem Chrystusem, bez przygarniającej ich wspólnoty wiary, bez perspektywy sensu i życia.” (EG 49). Biskupi stwierdzają, że jest rzeczą „nie do pomyślenia”, aby osłabła lub zginęła gorliwość w głoszeniu ewangelii i – za papieżem Franciszkiem – zachęcają, aby „aby zwyczaje, style, rozkład zajęć, język i wszystkie struktury kościelne stały się odpowiednią drogą bardziej dla ewangelizowania współczesnego świata, niż do zachowania stanu rzeczy” (EG 27).

Aby ten cel mógł zostać zrealizowany, Kongregacja ds. Duchowieństwa wysuwa wiele bardzo praktycznych wskazówek do pracy duszpasterskiej.

Dokument przypomina znaczącą rolę parafii w życiu chrześcijan, ale zauważa, że ze względu na zmieniające się potrzeby wiernych parafia „jest wezwana do szukania innych sposobów bliskości niż zwykłe działania. Zadanie to nie stanowi jakiegoś ciężaru do niesienia, ale jest wyzwaniem, które należy przyjąć z entuzjazmem”.

Jak powinna wyglądać parafia?

Autorzy dokumentu przypominają, że chociaż cechą charakterystyczną parafii jest jej konkretne umiejscowienie, to „opieka duszpasterska, sprawowana wyłącznie w granicach terytorialnych parafii, wydaje się być przestarzała, gdyż parafianie często nie rozumieją już takiej formy, która wydaje się bardziej naznaczona nostalgią za przeszłością, niż inspirowana odwagą na przyszłość”.

„Ponadto samo powtarzanie czynności duszpasterskich niemających wpływu na życie konkretnych ludzi staje się sterylną próbą przetrwania, często przyjmowaną z ogólną obojętnością. Jeśli parafia nie żyje duchowym dynamizmem właściwym ewangelizacji, naraża się na ryzyko bycia strukturą skupiającą się na sobie i sklerotyczną, która proponuje doświadczenia pozbawione już ewangelicznego i misyjnego smaku, być może przeznaczone tylko dla małych grup” – piszą biskupi.

Parafia, zdaniem autorów, ma za zadanie uczyć czytać i rozważać Słowo Boże, a zasadniczym momentem w tworzeniu wspólnoty parafialnej musi pozostać sprawowanie Eucharystii. Jednocześnie dokument podkreśla rolę relacji międzyludzkich pomiędzy członkami wspólnoty parafialnej: „Wspólnota parafialna jest wezwana do rozwijania prawdziwej „sztuki bliskości”. Jeśli zapuści ona głębokie korzenie, parafia naprawdę stanie się miejscem, w którym zostaje przezwyciężona samotność, obecna w życiu wielu ludzi, a także „sanktuarium, gdzie spragnieni przychodzą i piją, by dalej kroczyć drogą, oraz centrum stałego misyjnego posyłania”.

Zachęcając do reformy struktur, kongregacja ds. duchowieństwa nawołuje, aby procesie odnowy i przekształceń „unikać ryzyka nadmiernej i biurokratycznej organizacji wydarzeń oraz świadczenia posług, które nie wyrażają dynamiki ewangelizacji, ale kryterium samozachowawcze”.

Dokument omawia zasady funkcjonowania parafii, dekanatów i ewentualnych „okręgów duszpasterskich”, a także zadania proboszczów, wikariuszów, diakonów i osób konsekrowanych. Przypomina, że wspólnota parafialna składa się zwłaszcza z wiernych świeckich, których rolą jest współdziałanie z kapłanami w misji ewangelizacyjnej. Dokument zobowiązuje proboszczów do utworzenia w każdej parafii rady ekonomicznej, liczącej minimum trzy osoby świeckie, które są ekspertami w kwestiach ekonomicznych i prawnych. Zachęca również do tworzenia parafialnych rad duszpasterskich, która ma być głosem doradczym dla proboszczów.

Papież przypomina o dynamice “wyjścia”

Podczas prezentacji dokumentu ks. Andrea Ripa,podsekretarz Kongregacji ds. Duchowieństwa, podkreślił, że celem instrukcji jest zaproponowanie niektórych sposobów pomagających w dynamice „wyjścia”, która, zgodnie z życzeniem papieża, winna charakteryzować wszystkie parafie. Konieczne jest więc nawrócenie duszpasterskie, w którym będą brać udział wszyscy ochrzczeni, bo każdy z nich winien brać udział w ewangelizacyjnej misji Kościoła. Aby więc odpowiedzieć na znaczące zmiany społeczne i kulturowe, jakie zachodzą w świecie, konieczne jest przejście od duszpasterstwa zachowawczego, zamkniętego, do duszpasterstwa misyjnego, wychodzącego. Każda parafia więc winna stawać się miejscem, które sprzyja byciu razem, pomaga w kształtowaniu relacji międzyludzkich przezwyciężających wszechobecny indywidualizm i samotność.  

 

ah, VaticanNews, KAI/Stacja7