Zabezpieczenia przeciwpożarowe w polskich kościołach

W związku z pożarem katedry Notre-Dame archidiecezje warszawska i krakowska przedstawiły informacje o zabezpieczeniach pożarowych zabytkowych kościołów

Archidiecezja Warszawska o zabezpieczeniach przeciwpożarowych w stołecznych kościołach

Zabytkowe kościoły archidiecezji warszawskiej posiadają odpowiednie zabezpieczenie przeciwpożarowe. Protokoły pokontrolne straży pożarnej zawsze sprawdzane są przy okazji wizytacji parafii przez biskupa. Pytania o stan tych zabezpieczeń pojawiły się w kontekście pożaru w katedrze Notre Dame w Paryżu.

Archikatedra Warszawska

Najważniejszy kościół archidiecezji warszawskiej archikatedra św. Jana Chrzciciela jest zabezpieczona przeciwpożarowo. Przypomnijmy, że w latach 2011-2015 r. został przeprowadzony kompleksowy remont całego budynku archikatedry warszawskiej, która została wtedy wyposażona w system antypożarowy z różnymi rodzajami specjalnych czujek przeciwpożarowych. Są to czujki laserowe oraz czujki dymu.

Umieszczone są one zarówno w najbardziej narażonych na pożar miejscach (poddasze, organy), jak i w kryptach, gdzie praktycznie ryzyko pożaru jest minimalne. System monitoringu przeciwpożarowego obejmuje jednocześnie archikatedrę i pobliskie Muzeum Archidiecezji Warszawskiej. Ponadto, katedra jest podłączona do systemu monitoringu straży pożarnej. Zainstalowany jest też system hydrantowy (to nowość, bo tego wcześniej nie było). We wnętrzu kościoła rozmieszczono około 30 gaśnic w różnych newralgicznych punktach.

W listopadzie 2015 r. budynek archikatedry, dostosowany do wymogów przeciwpożarowych, został przekazany do użytku po remoncie a personel opiekujący się katedrą przeszkolony, jak reagować w sytuacji jakiegoś sygnału pożarowego.

Ze względu na częstą obecność władz państwowych katedra jest kontrolowana przed każdą większą uroczystością także przez strażaków. Straż pożarna przeprowadziła ostatnią kontrolę 10 kwietnia 2019, wcześniej 14 stycznia 2019.

Kościół akademicki św. Anny

Od kilku miesięcy działa tu system przeciwpożarowy. Gwarantuje on m.in. bezpośrednie połączenie ze strażą pożarną. Rektor kościoła przymierza się do wprowadzenia systemu monitoringu wewnętrznego. Zaraz po pożarze wieży katedralnej w Gorzowie Wlkp. (1 lipca 2017 r.) straż pożarna wydała dyspozycje, które zostały zrealizowane. Zostały wymienione gaśnice, opracowano system przeciwpożarowy, który w ciągu kilku miesięcy został zainstalowany i działa. Rektor kościoła stosuje się do wytycznych i zaleceń straży pożarnej.

Kościół Najświętszego Zbawiciela

Kościół posiada wszystkie zabezpieczenia wymagane przez straż pożarną, regularnie przechodzi kontrole. Nie posiada natomiast dodatkowych zabezpieczeń, np. czujników dymu. Ich instalacja jest planowana przy okazji remontu tej zabytkowej świątyni. Ostatnia kontrola odbyła się w ubiegłym roku.

Bazylika Świętego Krzyża

Kościół ma pełne zabezpieczenia przeciwpożarowe, zarówno te wymagane przepisami BHP, jak i dodatkowe, takie jak alarm przeciwpożarowy, czujniki dymu. Ostatnia kontrola sprawności systemu odbyła się w ubiegłym roku.

Standardy przeciwpożarowe w kościołach Archidiecezji Warszawskiej

Ks. Sławomir Nowakowski, dyrektor ds. administracji i budowy kościołów w archidiecezji warszawskiej podkreśla, że każdy z zabytkowych kościołów posiada zabezpieczenia przeciwpożarowe gdyż takie są wymogi konserwatora zabytków. Ponadto Kuria zobowiązuje proboszczów i administratorów świątyń do rocznych lub pięcioletnich kontroli, które są wymagane przez prawo budowlane, zwłaszcza dotyczących instalacji elektrycznej. Protokoły pokontrolne straży pożarnej sprawdzane są zawsze przy okazji wizytacji kanonicznej parafii przez biskupa. – Jeśli są jakieś ubytki w tej instalacji, to nakładamy na administratora obowiązek, aby zwrócił się o potrzebne środki, najczęściej do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego lub stołecznego/wojewódzkiego konserwatora zabytków na przeprowadzenie niezbędnych prac w zabytkowej świątyni.

Warto też wspomnieć o kościołach drewnianych: wszystkie mają instalację przeciwpożarową podłączoną do systemu ogólnego, czyli bezpośrednio monitoringu straży pożarnej. Instalacja elektryczna kościołów drewnianych jest sprawdzana co roku, ponieważ są one szczególnie narażone na pożary.

Ks. Nowakowski zwraca też uwagę, że być może nie wszystkie kościoły – zwłaszcza te w mniejszych miejscowościach, lub niebędące zabytkami, posiadają instalacje przeciwpożarowe. – Często sama parafia nie jest w stanie udźwignąć kosztów takich zabezpieczeń. W ostatnim czasie podjęliśmy dyskusję, jak rozwiązać ten dylemat – podkreśla duchowny z warszawskiej kurii. Jeśli chodzi o finansowanie instalacji przeciwpożarowych, część środków na ten cel pozyskujemy z urzędu miasta/ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowego, natomiast system monitoringowy finansowany jest we własnym zakresie.

Biuro Prasowe Archidiecezji Warszawskiej

Archidiecezja Krakowska: komunikat nt. zabezpieczeń pożarowych zabytkowych budynków sakralnych

W związku z pożarem średniowiecznej Katedry Notre Dame w Paryżu, Kuria Metropolitalna w Krakowie opublikowała informację na temat zabezpieczeń pożarowych zabytkowych budynków sakralnych Archidiecezji Krakowskiej.

Poniżej tekst komunikatu:

Zabytkowe budynki sakralne Archidiecezji Krakowskiej są objęte szczególnym nadzorem oraz troską Kurii Metropolitalnej. Każdy taki obiekt, oprócz codziennej dbałości gospodarzy, czyli Księży Proboszczów, jest z reguły wyposażony w najwyższej jakości pod względem technicznym zabezpieczenia przeciwpożarowe. Zabezpieczenia oraz przestrzeganie procedur bezpieczeństwa są też stale kontrolowane przez Kurię.

Wszystkie zabytkowe kościoły w Małopolsce mają swoich właścicieli, którzy podlegają m.in. przepisom ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz przepisom prawa budowlanego. W świetle polskiego prawa opieka nad zabytkiem sprawowana jest przez jego właściciela lub posiadacza i polega, w szczególności na zapewnieniu warunków do zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia, w jak najlepszym stanie oraz korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Właścicielami obiektów sakralnych są parafie, kościoły rektoralne lub zgromadzenia zakonne (domy zakonne i prowincje zakonne, klasztory oraz opactwa). Proboszczowie mają obowiązek troszczenia się o to, by dobra parafii były administrowane w zgodzie z prawem kanonicznym. Są oni naturalnymi zarządcami tych dóbr. Potwierdzają to także przepisy polskiego prawa wyznaniowego. Każdy zarządca dóbr kościelnych (w tym kościołów jako obiektów budowlanych) przyjmuje na siebie zobowiązanie utrzymywania budynków, zgodnie z zasadami prawidłowego użytkowania, określonymi w art. 61 i pozostałych ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku. Prawo budowlane, w tym prowadzenia książki obiektu budowlanego i wykonywania przeglądów okresowych rocznych i pięcioletnich. W kościołach zabytkowych instalowany jest system przeciwpożarowy z powiadomieniem straży pożarnej. Kościoły powinny być wyposażone w certyfikowany sprzęt przeciwpożarowy. Wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków prowadzą kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Na podstawie ustaleń z kontroli, w przypadku ustalenia, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie, organy konserwatorskie mogą wydać zalecenia pokontrolne odnośnie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Do tego dochodzi jeszcze kontrola ze strony organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego oraz straży pożarnej.

Kuria Metropolitalna w Krakowie dokłada także ze swej strony wszelkich starań, by dbałość szczególnie o zabytkowe budynki sakralne była na najwyższym poziomie. W Archidiecezji Krakowskiej działa specjalna komisja diecezjalna ds. konserwacji zabytków, która troszczy się o nie także pod względem bezpieczeństwa. Ksiądz Ekonom Kurii Metropolitalnej, przed każdą wizytacją biskupią w danej parafii ,sprawdza na ile przestrzegane są procedury dotyczące zabezpieczeń pożarowych w kościołach. Takich kontroli dokonuje się regularnie i często a wszelkie nieprawidłowości są natychmiast korygowane.

Kuria Metropolitalna w Krakowie